5718 sayılı MÖHUK m. 54'te sayılan tenfiz şartlarından olan 'karşılıklılık (mütekabiliyet)' ne anlama gelir ve bu şart tanıma davaları için de aranır mı?

'Karşılıklılık' (mütekabiliyet), yabancı bir devlet mahkemesi kararının Türkiye'de tenfiz edilebilmesi için, o devlette de Türk mahkeme kararlarının tenfizini mümkün kılan ya hukuki bir düzenlemenin (kanuni karşılıklılık) ya da fiili bir uygulamanın (fiili karşılıklılık / de facto mütekabiliyet) bulunması anlamına gelir. Yani, 'sen benim mahkeme kararımı icra edersen, ben de seninkini ederim' prensibine dayanır. Bu, devletlerin egemenlik eşitliği ilkesinin bir yansımasıdır. MÖHUK m. 54/1-a, bu şartı tenfiz için açıkça aramaktadır. Ancak MÖHUK m. 58, tanıma şartlarını düzenlerken, m. 54'ün karşılıklılık dışındaki diğer bentlerine atıf yapmaktadır. Bu nedenle, 'karşılıklılık' ilkesi tenfiz davaları için aranan bir şart iken, icrai niteliği olmayan kararların kesin hüküm etkisinin kabul edildiği 'tanıma' davaları için aranmaz. Yani, arada karşılıklılık olmasa dahi, diğer şartlar mevcutsa yabancı bir boşanma kararının tanınmasına karar verilebilir.