Taraflar arasındaki bir hizmet alım sözleşmesinin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin (HİGŞ) 42. maddesi, geçici hakedişlere itiraz usulünü düzenlemektedir. Bu hükmün 'delil sözleşmesi' niteliği taşıyıp taşımadığı ve yüklenicinin hakedişleri ihtirazi kayıt koymadan imzalamasının hukuki sonucu nedir? (YHGK 2021/207 E., 2023/821 K.)

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun anılan kararında belirttiği üzere, HİGŞ'nin 42. maddesi, taraflar arasındaki sözleşmenin ayrılmaz bir eki olarak kararlaştırıldığı için, HMK m. 193 anlamında bir 'delil sözleşmesi' niteliğindedir. Bu hüküm, geçici hakedişlere nasıl ve hangi süre içinde itiraz edileceğini belirleyen usuli bir kural koymaktadır. Delil sözleşmesi, tarafları ve mahkemeyi bağlayan kesin delil niteliğindedir. Yüklenicinin, HİGŞ m. 42'de öngörülen usule (itiraz dilekçesi verme ve hakedişe şerh düşme) uymaksızın, düzenlenen hakedişleri 'aynen kabul ediyorum' gibi bir beyanla ihtirazi kayıtsız olarak imzalaması, hakedişi içeriğiyle kabul ettiği anlamına gelir. Bu durumda yüklenici, daha sonra hakedişin yanlış hesaplandığı iddiasıyla fazladan ödediği bedelleri talep etme hakkını kaybeder. Yargıtay'a göre, tacir olan yüklenicinin basiretli bir iş insanı gibi davranarak sözleşme ekindeki bu usulü bilmesi ve uygulaması beklenir.