2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na (İYUK) göre iptal davası ile tam yargı davası arasındaki temel farklar nelerdir? Özellikle dava açma ehliyeti ve davanın amacı açısından karşılaştırınız.

İptal davası ve tam yargı davası, İYUK m. 2'de tanımlanan iki temel idari dava türüdür ve aralarında önemli farklar bulunur: 1) Dava Konusu ve Amacı: İptal davasının konusu, hukuka aykırı olduğu iddia edilen bir idari işlemdir. Amacı, bu işlemi geçmişe etkili olarak (ex tunc) hukuk aleminden kaldırmaktır. Objektif bir davadır ve kamu düzenini koruma amacı güder. Tam yargı davasının konusu ise idari eylem, işlem veya sözleşmelerden doğan bir kişisel hakkın ihlalidir. Amacı, bu ihlalden doğan zararın tazmin edilmesi (tazminat) veya bir hakkın yerine getirilmesidir. Sübjektif bir davadır. 2) Dava Açma Ehliyeti: İptal davası açabilmek için 'menfaatin ihlal edilmesi' yeterlidir. Bu, güncel, kişisel ve meşru bir menfaatin işlemden etkilenmesi anlamına gelir; doğrudan bir hak ihlali şart değildir. Tam yargı davası açabilmek için ise 'kişisel bir hakkın doğrudan ihlal edilmesi' gerekir. Bu, daha dar ve somut bir ehliyet koşuludur. 3) Sonuçları: İptal kararı, işlemi tesis edildiği andan itibaren ortadan kaldırır ve kural olarak herkes için sonuç doğurur (erga omnes etki). Tam yargı davasında verilen karar (örneğin tazminat kararı) ise sadece davanın tarafları için bağlayıcıdır (inter partes etki).