Bir idare, 2577 sayılı İYUK uyarınca aleyhine açılan bir iptal davasında verilen 'yürütmenin durdurulması' kararına uymak amacıyla, daha önce tesis ettiği işlemi geri alıp yeni bir işlem tesis etmiştir. Davacı, bu yeni işlemin de hukuka aykırı olduğunu iddia ederek yeni bir dava açmıştır. Danıştay 13. Dairesi'nin 2013/3793 E. sayılı kararına göre, idarenin yargı kararını uygulamak amacıyla yaptığı bu yeni işlem, hukuka uygunluk denetimine tabi midir?

Evet, bu yeni işlem de hukuka uygunluk denetimine tabidir. Ancak bu denetimin kapsamı sınırlıdır. Danıştay 13. Dairesi'nin 2013/3793 E., 2017/690 K. sayılı kararında belirtildiği üzere, idarenin Anayasa m. 138 ve İYUK m. 28 uyarınca yargı kararlarına uyma zorunluluğu vardır. İdare, yürütmenin durdurulması kararının gerekçesine ve amacına uygun hareket etmekle yükümlüdür. Yargı kararını uygulamak amacıyla tesis edilen yeni işlemin hukuka uygunluk denetimi, bu işlemin 'yargı kararının gereklerine uygun olup olmadığı' noktasında yoğunlaşır. Eğer idare, yargı kararında belirtilen hukuka aykırılıkları gidermek suretiyle ve kararın ruhuna uygun yeni bir işlem tesis etmişse, bu işlem hukuka uygun kabul edilir. Ancak idare, yargı kararını şeklen uyguluyor gibi görünüp, aslında kararı etkisiz kılacak veya dolanacak şekilde yeni bir işlem tesis etmişse, bu yeni işlem de 'maksat' veya 'konu' unsurları yönünden hukuka aykırı bulunur ve iptal edilebilir. Kısacası, yargı kararını uygulama işlemi de bir idari işlemdir ve hukuka uygunluk denetimine tabidir, ancak bu denetimde temel ölçüt, işlemin önceki yargı kararına uygunluğudur.