Bir trafik kazasında yaralanan ve hastanede tedavi gören mağdurun bu durumundan faydalanan sanık, kendisini doktor olarak tanıtarak tedavi masrafları için mağdurdan para almıştır. Bu eylemde TCK m. 158/1-b (zor şartlardan yararlanma) ile m. 158/1-l (kendisini kamu görevlisi olarak tanıtma) nitelikli hallerinin ikisi de gerçekleşmiş midir? Eğer öyleyse ceza nasıl belirlenir?

Evet, bu eylemde TCK m. 158'in iki farklı nitelikli hali birden gerçekleşmiştir. Mağdurun, kendisinin veya yakınının hastalığı nedeniyle içinde bulunduğu çaresizlikten yararlanılması, (b) bendindeki 'zor şartlardan yararlanmak suretiyle' nitelikli halini oluşturur. Sanığın, bu hileyi gerçekleştirirken kendisini 'doktor' (kamu görevlisi veya ilgili kurum çalışanı) olarak tanıtması ise, (l) bendindeki 'kişinin, kendisini kamu görevlisi... olarak tanıtması' nitelikli halini oluşturur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2014/598 E., 2017/31 K. sayılı kararında da benzer şekilde hem zor şartlardan yararlanma hem de kamu kurumunu araç olarak kullanma nitelikli hallerinin bir arada gerçekleştiği bir olayda, her iki nitelikli halin de oluştuğu kabul edilmiştir. Bu durumda TCK m. 44'teki fikri içtima kuralları değil, TCK m. 158'in kendi içindeki özel düzenlemesi dikkate alınır. Her iki bent için de (b ve l) kanunda ayrı ayrı ağırlaştırıcı hükümler öngörülmemiştir (sadece e, f, j, k, l bentleri için özel ağırlaştırma vardır). Bu durumda, mahkeme temel cezayı TCK m. 158/1'in genel ceza aralığı (üç yıldan on yıla kadar hapis) içinde, suçun işleniş şeklini, birden fazla nitelikli halin varlığını TCK m. 61 uyarınca temel cezanın belirlenmesinde bir ağırlaştırıcı neden olarak dikkate alarak takdir edecektir. (l) bendi için öngörülen özel ağırlaştırma (alt sınırın 4 yıl olması) uygulanacaktır, çünkü bu bentlerden en az birinin varlığı bu ağırlaştırma için yeterlidir.