Ceza muhakemesi sürecinde, müdafiin dosyayı inceleme ve örnek alma hakkı ne zaman ve nasıl kısıtlanabilir? Bu kısıtlama, sorgu aşamasını da kapsar mı?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #107148

Müdafiin dosyayı inceleme ve örnek alma hakkı, CMK m. 153/2 uyarınca kısıtlanabilir. Bu maddeye göre, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek ise, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine, sulh ceza hâkimi kararıyla bu yetki kısıtlanabilir. Ancak bu kısıtlama mutlak ve süresiz değildir. Kısıtlama kararı, ancak belirli katalog suçlar (TCK'da sayılan örgütlü suçlar, anayasal düzene karşı suçlar vb.) için verilebilir. En önemlisi, CMK m. 153/3 uyarınca, bu kısıtlama, şüphelinin ifadesini içeren tutanaklar, bilirkişi raporları ve şüphelinin hazır bulunmaya yetkili olduğu diğer adli işlemlere ilişkin tutanakları kapsamaz. Dolayısıyla, dosyada kısıtlama kararı olsa bile, müdafi, şüphelinin ifade ve sorgu tutanaklarını, ekspertiz raporlarını ve kendisinin de katıldığı yer gösterme gibi işlemlerin tutanaklarını her zaman inceleyebilir ve örnek alabilir. Kısıtlama kararı, sorgu aşamasına gelindiğinde fiilen büyük ölçüde anlamını yitirir, çünkü şüpheliye yöneltilecek suçlamanın ve dayanak delillerin en azından temel hatlarıyla ortaya konması gerekir. Bu kısıtlama, savunma hakkının özünü zedeleyecek şekilde uygulanamaz.