HMK m. 109/3 'Dava açılırken, talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmi dava açılması, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamına gelmez.' hükmü, tamamlanmış usuli işlemleri etkiler mi? Yani, HMK'nın yürürlüğe girdiği 01.10.2011'den önce, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmadan açılmış ve zımni feragat nedeniyle hak kaybına yol açmış bir dava, HMK yürürlüğe girdikten sonra bu hükme dayanılarak yeniden canlandırılabilir mi?

Hayır, canlandırılamaz. Bu durum, usul kanunlarının zaman bakımından uygulanmasına ilişkin temel bir ilke olan 'tamamlanmış işlemleri etkilememe' kuralıyla ilgilidir. HMK m. 448, 'Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır' demektedir. HMK'dan önce, HUMK döneminde, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmadan bir davanın açılması, o dönemdeki Yargıtay içtihatları uyarınca 'tamamlanmış bir usul işlemi' idi ve sonucu, dava edilmeyen kısımdan zımnen feragat edilmesiydi. Bu feragatle, davacının bakiye alacak hakkı sona ermiştir. HMK m. 109/3'ün getirdiği yeni kural, geçmişe yürüyerek, daha önceki kanun zamanında tamamlanmış ve hukuki sonuçlarını doğurmuş bir işlemi ortadan kaldıramaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/1397 E., 2021/292 K. sayılı kararında da bu ilke açıkça vurgulanmıştır: 'HMK’nın bu yeni düzenlemesi, geçmişe uygulanarak ek bir dava açma hakkı yoktur.' Dolayısıyla, HMK m. 109/3, sadece HMK yürürlüğe girdikten sonra açılan kısmi davalar için geçerlidir.