İYUK m. 2/2'ye göre 'İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar'. Bu kuralın bir istisnası var mıdır? Özellikle idarenin 'bağlı yetki' içinde olduğu durumlarda mahkemenin kararının niteliği nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #107129

İYUK m. 2/2'deki yerindelik denetimi yasağı mutlak bir kuraldır ve istisnası yoktur. Ancak, idarenin 'bağlı yetki' içinde olduğu durumlarda mahkemenin verdiği karar, yerindelik denetimi gibi görünebilse de aslında bir hukuka uygunluk denetimidir. 'Bağlı yetki', idarenin belirli bir durumda ne tür bir işlem yapacağının kanun tarafından açıkça ve hiçbir takdir payı bırakılmaksızın belirlenmesidir. İdarenin bu durumda bir seçenek hakkı yoktur; kanun ne emrediyorsa onu yapmak zorundadır. Örneğin, bir kanun 'Gerekli şartları taşıyan kişiye ruhsat verilir' diyorsa, idarenin şartları taşıyan kişiye ruhsat vermemesi hukuka aykırıdır. Bu işleme karşı açılan davada, idare mahkemesi işlemi iptal ettiğinde, idare artık ruhsatı vermek zorunda kalır. Mahkeme burada 'ruhsatı ver' dememekte, sadece hukuka aykırı işlemi ortadan kaldırmaktadır. Ancak işlemin doğası gereği, iptal kararının tek bir sonucu vardır: ruhsatın verilmesi. Bu, mahkemenin idarenin yerine geçerek karar aldığı anlamına gelmez; sadece idarenin kanunla çizilmiş ve takdir hakkı olmayan yolunu tespit ettiği anlamına gelir. Bu nedenle bu durum, yerindelik denetimi yasağının bir istisnası değil, hukuka uygunluk denetiminin doğal bir sonucudur.