Kamu hizmetine girişte 'liyakat ilkesi'nin Anayasal dayanağı nedir? Sözlü mülakat uygulamasının, bu ilkeyi zedeleme potansiyeli ve bu potansiyelin yargısal denetim yoluyla nasıl sınırlandırılabileceğini tartışınız.

Liyakat ilkesinin anayasal dayanağı, Anayasa'nın 70. maddesidir. Bu madde, her Türk'ün kamu hizmetlerine girme hakkına sahip olduğunu ve 'hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemeyeceğini' hükme bağlar. 'Görevin gerektirdiği nitelikler' ifadesi, liyakat ve ehliyetin temel alınması gerektiğini ifade eder. Sözlü mülakat, doğası gereği sübjektif değerlendirmelere açık olduğu için liyakat ilkesini zedeleme potansiyeli taşır. Yazılı sınav gibi objektif bir ölçümle belirlenen başarı sıralamasının, mülakat yoluyla keyfi bir şekilde değiştirilmesi 'kayırmacılığa' (torpil) yol açabilir. Yargısal denetim, bu potansiyeli sınırlandırmanın en önemli aracıdır. İdari yargı, mülakat işlemini denetlerken, idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, objektif ve makul bir şekilde kullanıp kullanmadığını inceler. Özellikle, mülakatın usuli güvencelere (önceden soru hazırlama, ayrı ayrı puanlama, gerekçeli tutanak, kamera kaydı vb.) uygun yapılıp yapılmadığını denetleyerek, idarenin keyfi hareket etmesini engellemeye çalışır. Bu usuli güvencelere uyulmaması, liyakat ilkesinin ihlal edildiğine dair bir karine oluşturur ve işlemin iptaline yol açar.