Anayasa m. 17 ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi m. 3'te düzenlenen 'kötü muamele yasağı'nın niteliği nedir? Bu yasağın, savaş veya terörle mücadele gibi olağanüstü durumlarda askıya alınması veya sınırlandırılması mümkün müdür?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #106226

Kötü muamele (işkence, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele) yasağı, 'mutlak' bir haktır. Bu, hiçbir koşul altında ve hiçbir gerekçeyle istisnası olmayan, sınırlandırılamayan ve askıya alınamayan bir hak olduğu anlamına gelir. Ne savaş hali, ne terörle mücadele, ne de başka bir kamu düzeni veya ulusal güvenlik gerekçesi, bu yasağın ihlal edilmesini meşru kılmaz. Anayasa'nın 15. maddesinde temel hak ve hürriyetlerin durdurulabileceği haller düzenlenirken dahi, 17. maddenin 'Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz...' hükmüne dokunulamayacağı açıkça belirtilmiştir. Benzer şekilde, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 15. maddesi de olağanüstü hallerde sözleşmeden doğan yükümlülüklere aykırı tedbirler alınmasına izin verirken, m. 3'teki işkence yasağını bu istisnanın dışında tutmuştur. Dolayısıyla, kötü muamele yasağı, insan onurunun dokunulmazlığının en temel güvencesi olup, hiçbir şart altında ihlal edilemez.