İİK m. 280'de düzenlenen 'alacaklılara zarar verme kastıyla yapılan işlemlerin' iptal edilebilmesi için borçluda ve işlemi yapan üçüncü kişide aranan koşullar nelerdir? Kanun koyucunun bu konuda alacaklı lehine getirdiği ispat karinelerini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #106203

İİK m. 280'e göre bir işlemin bu madde kapsamında iptal edilebilmesi için şu koşullar aranır: 1) Borçlunun malvarlığının borçlarına yetmemesi. 2) Borçlunun 'alacaklılarına zarar verme kastıyla' hareket etmesi. 3) İşlemin karşı tarafı olan üçüncü kişinin, borçlunun bu durumunu ve zarar verme kastını 'bilmesi veya bilmesini gerektiren açık emarelerin' bulunması (kötü niyet). Davacı alacaklının bu unsurları, özellikle kötü niyeti ispatlaması zor olduğundan, kanun alacaklı lehine bazı karineler öngörmüştür: a) **Akrabalık Karinesi:** İşlemi yapan üçüncü kişi, borçlunun eşi, altsoy-üstsoyu, üçüncü dereceye kadar kan veya sıhri hısımı, evlatlığı veya evlat edineni ise, borçlunun durumunu ve kastını bildiği varsayılır. Bu durumda ispat yükü yer değiştirir ve üçüncü kişi iyi niyetli olduğunu ispatlamak zorunda kalır. b) **Ticari Devir Karinesi:** Ticari işletmenin veya işyerindeki ticari malların tamamını veya önemli bir kısmını devralan kişinin de borçlunun kastını bildiği kabul edilir.