Bir finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazın iadesi ve tapudaki şerhin terkini talebiyle açılan dava, HMK m. 12 uyarınca taşınmazın aynına ilişkin bir dava mıdır? Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/9510 E., 2017/2268 K. sayılı kararındaki çoğunluk ve karşı oy görüşlerini analiz ediniz.

Bu konu da Yargıtay'da tartışmalıdır. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi çoğunluk görüşüne göre, finansal kiralamaya konu taşınmazın iadesi ve tapudaki şerhin terkini talebi, taşınmazın zilyetliği ve ayni hakka etki eden bir nitelik taşıdığından, HMK m. 12 kapsamında taşınmazın aynına ilişkin bir davadır. Bu nedenle taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Karşı oy ise, finansal kiralama sözleşmesinde malın hukuki mülkiyetinin zaten kiralayanda (davacıda) olduğunu, kiracının sadece zilyet olduğunu belirtir. Sözleşmenin feshi üzerine kiralayanın, kendi mülkiyetindeki malın iadesini istemesi, şahsi bir hakka dayanan bir taleptir ve ayni hak sahipliğinde bir değişikliğe yol açmaz. Tapudaki şerh de ayni bir hak değil, kişisel hakkı kuvvetlendiren bir şerhtir. Bu nedenle karşı oya göre, bu dava HMK m. 12 kapsamına girmez ve kesin yetki kuralı uygulanmaz. Genel yetki kuralları geçerlidir. Karşı oyun, finansal kiralamanın hukuki niteliğine daha uygun ve isabetli olduğu söylenebilir.