Borçlunun, malvarlığının borçlarına yetmediğini bilerek, mevcut bir borcu için daha önceden rehin vermemişken, sonradan bir malını rehin etmesi, İİK m. 279 kapsamında neden iptale tabidir? Bu işlemin diğer alacaklılara etkisi nedir?

Bu işlem, İİK m. 279/1 uyarınca 'acz halinde yapılan tasarruflar'dan sayıldığı için iptale tabidir. Hukuki mantığı, alacaklılar arasındaki eşitlik ilkesinin bozulmasını önlemektir. Borçlu aciz halindeyken (yani malvarlığı borçlarını karşılamıyorken), belirli bir alacaklı lehine rehin tesis etmesi, o alacaklıya diğer 'adi alacaklılara' karşı bir rüçhan (öncelik) hakkı tanır. Haciz veya iflas durumunda, rehinli alacaklılar alacaklarını diğerlerinden önce, rehinli malın satış bedelinden tahsil ederler. Borçlu, bu işlemi yaparak, aslında tüm alacaklıların ortak güvencesi olan malvarlığından bir parçayı, sadece bir alacaklının güvencesi haline getirmiş olur. Bu durum, diğer adi alacaklıların, o malın satış bedelinden pay alma imkanını ortadan kaldırır veya önemli ölçüde azaltır. Bu nedenle kanun, aciz halindeyken sonradan verilen bu rehinleri, diğer alacaklıları zarara uğratıcı bir tasarruf olarak kabul etmiş ve iptale tabi kılmıştır.