HMK m. 12'deki kesin yetki kuralı gereği yetkisizlik kararı veren bir mahkemenin bu kararı, diğer mahkemeyi ve Yargıtay'ı bağlar mı? Usul ekonomisi açısından bu kararın niteliğini tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #105618

HMK m. 20'ye göre, yetkisizlik veya görevsizlik kararı üzerine, taraflardan birinin süresi içinde başvurusuyla dosyanın gönderildiği mahkeme, bu kararı inceler. Eğer kendisinin de yetkisiz (veya görevsiz) olduğu kanısındaysa, kendisi de bir yetkisizlik kararı verir ve yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Yargıtay'a (veya ilgili Bölge Adliye Mahkemesi'ne) gönderilmesini talep eder. Bu durumda ortaya 'olumsuz yetki uyuşmazlığı' çıkar. İlk mahkemenin verdiği yetkisizlik kararı, ikinci mahkemeyi bağlamaz. Ancak, eğer ilk mahkemenin yetkisizlik kararı temyiz edilmeden veya temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmişse, bu karar 'usuli kazanılmış hak' teşkil edebilir ve diğer mahkemeyi ve Yargıtay'ı bağlayabilir. Fakat HMK m. 12 gibi 'kesin yetki' kuralları kamu düzenine ilişkin olduğu için, usuli kazanılmış hakkın istisnasını oluşturur. Yargıtay, yargı yerini belirlerken, dosyanın esasına girmeden sadece yetki kuralını inceleyerek hangi mahkemenin yetkili olduğuna karar verir ve bu kararı her iki mahkemeyi de bağlar. Bu mekanizma, mahkemeler arasında yetki konusunda yaşanacak bir kısırdöngüyü engelleyerek usul ekonomisine hizmet eder.