HMK m. 12'ye göre 'taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar'da kesin yetki kuralı uygulanır. TMK m. 194'e dayalı olarak açılan 'aile konutu şerhi konulması ve ipoteğin kaldırılması' davası bu kapsama girer mi?

Hayır, bu kapsama girmez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/9668 sayılı kararında açıkça belirtildiği üzere, TMK m. 194'e dayalı olarak malik olmayan eşin açtığı bu tür davalar, ayni bir hakka değil, kanundan doğan 'şahsi bir hakka' dayanır. Bu dava, tapu sicilinde bir değişiklik yaratsa da, bu değişiklik ayni bir hakkın (mülkiyet, irtifak vb.) özüne ilişkin değildir; aile konutunun korunmasına yönelik bir tedbir niteliğindedir. Bu nedenle, bu davalarda HMK m. 12'deki kesin yetki kuralı uygulanmaz. Yetki, genel kural olan davalının ikametgahı mahkemesine (HMK m. 6) aittir ve kesin yetki olmadığı için, davalı tarafından süresinde bir yetki itirazı yapılmadıkça mahkeme yetkisizliğini re'sen dikkate alamaz.