Anayasa m.17 ve İHAS m.3'te güvence altına alınan kötü muamele yasağının 'usul boyutu' ne anlama gelmektedir? Savcılığın, kötü muamele iddiasına ilişkin yürüttüğü soruşturmada hangi eksiklikler bu yükümlülüğün ihlaline yol açar? (AYM, Eyüp Birinci kararı)

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #105410

Kötü muamele yasağının usul boyutu, devletin, bir devlet görevlisi tarafından kötü muamelede bulunulduğuna ilişkin savunulabilir bir iddia ortaya atıldığında, bu iddiayı etkili bir şekilde soruşturma ve sorumluları tespit edip cezalandırma pozitif yükümlülüğünü ifade eder. AYM'nin 'Eyüp Birinci' kararında, bu yükümlülüğün ihlaline yol açan şu eksiklikler vurgulanmıştır: 1) Olayla ilgili olabilecek tüm delillerin toplanmaması (Örn: nezarethane kamera kayıtlarının temin edilmemesi, olay anında görevli polislerin ifadesinin alınmaması). 2) Mevcut deliller arasındaki çelişkilerin giderilmemesi (Örn: ATK raporunun yaralanmanın 'basit düşme ile oluşamayacağını' belirtmesine rağmen, kolluğun 'merdivenden düştü' tutanağına itibar edilmesi). 3) Şüphelilerin ifadesine dahi başvurulmadan kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi. 4) Tanık hekimlere kritik soruların sorulmaması (Örn: rapordaki lekenin ne zaman oluşmuş olabileceği). Bu tür eksiklikler, soruşturmanın etkisiz olduğunu ve devletin usul yükümlülüğünü yerine getirmediğini gösterir.