TSK veya Jandarma personelinin sicil iptal davası açarken, İYUK'ta öngörülen 60 günlük genel dava açma süresinin katı bir şekilde uygulanmamasının hukuki gerekçesi nedir? Dava açma süresinin başlangıcı hangi ana göre belirlenir?

Sicil iptal davalarında 60 günlük genel dava açma süresinin katı bir şekilde uygulanmamasının temel hukuki gerekçesi, sicillerin 'gizli' olması ve personele tebliğ edilmemesidir. İdari Yargılama Usulü Kanunu'na (İYUK) göre dava açma süresi, idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar (İYUK m. 7). Subay Sicil Yönetmeliği'nin 28. maddesinde sicil belgelerinin 'ÖZEL' gizlilik dereceli olduğu ve yetkili olmayanlara verilmeyeceği açıkça belirtilmiştir. Personel, kendi sicil notunu ve içeriğini resmi olarak öğrenme imkanına sahip değildir. Bu nedenle, işlemin tebliği söz konusu olmadığından, 60 günlük süre de işlemeye başlamaz. AYİM'in ve onu takip eden idare mahkemelerinin yerleşik içtihatlarına göre, sicil iptal davalarında süre, 'ilgilinin iptali istenen işleme bir şekilde muttali olduğu (öğrendiği) tarihten' itibaren başlar. Bu öğrenme anı; personelin kıdem sıra listesindeki yerinin beklenmedik şekilde gerilediğini görmesi, terfi edememesi, yurt dışı görev gibi bir talebinin reddedilmesi gibi sicilinin düşük olabileceğine dair bir kanaate vardığı andır. Bu nedenle, yıllar önce verilen bir sicil notuna karşı dahi, öğrenme yeni gerçekleşmişse dava açmak mümkündür (AYİM.1.D. E.2001/1220 K.2001/1184).