Bir tapu iptal ve tescil davasında, 'ehliyetsizlik' ve 'muris muvazaası' olmak üzere iki ayrı hukuki nedene dayanılması halinde, mahkeme bu iddiaları hangi sırayla incelemelidir ve neden?

Bir davada birden fazla hukuki nedene dayanılması mümkündür. Ancak, bu nedenlerden biri 'ehliyetsizlik' ise, Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre mahkeme öncelikle ehliyetsizlik iddiasını incelemelidir. Bunun temel sebebi, ehliyetsizliğin 'kamu düzeni' ile ilgili olmasıdır. Eğer tapu devir işlemini yapan kişinin (muris veya sağ olan malik) işlem anında ehliyetsiz olduğu tespit edilirse, yapılan işlem hukuken 'yok hükmünde' sayılır. Yok hükmünde olan bir işlemin, muvazaalı (danışıklı) olup olmadığının veya başka bir hukuki sakatlığının incelenmesine gerek kalmaz, zira hukuken hiç doğmamış bir işlemin diğer unsurları tartışılamaz. Ehliyetsizliğin tespiti halinde dava bu nedenle kabul edilecek, diğer nedenlerin (muris muvazaası gibi) incelenmesine gerek kalmayacaktır. Eğer ehliyetsizlik iddiası reddedilirse, yani kişinin işlem anında ehil olduğu anlaşılırsa, ancak o zaman mahkeme diğer hukuki sebep olan muris muvazaası iddiasını incelemeye geçmelidir. Bu sıra, usul ekonomisi ilkesinin de bir gereğidir (barandogan.av.tr/blog/ehliyetsizlik-nedeniyle-tapu-iptal-ve-tescil-davasi.html).