CMK'da düzenlenen arama ve el koyma tedbirlerinin uygulanmasında 'gecikmesinde sakınca bulunan hal' kavramı hangi yetkileri doğurur? Konut ve işyerinde arama açısından bu kavramın uygulanmasındaki sınırlamalar nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #104515

'Gecikmesinde sakınca bulunan hal', delillerin kaybolması veya şüphelinin kaçması gibi ciddi bir tehlikenin bulunduğu ve hâkim kararı almanın zaman alması nedeniyle tedbirin sonuçsuz kalacağı acil durumları ifade eder. Bu halin varlığı, karar verme yetkisinde bir istisna yaratır. **Doğurduğu Yetkiler:** * **Arama:** Normalde hâkim kararı gereken arama, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının 'yazılı emri' ile yapılabilir (CMK m.119/1). * **El Koyma:** Normalde hâkim kararı gereken el koyma, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının, ona ulaşılamıyorsa kolluk amirinin 'yazılı emri' ile yapılabilir (CMK m.127/1). **Konut ve İşyerinde Arama Sınırlaması:** 'Gecikmesinde sakınca bulunan hal' kavramının yetkisi, konut dokunulmazlığı nedeniyle sınırlanmıştır. CMK m.119/1'in ikinci cümlesi uyarınca, 'konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama', hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde 'sadece Cumhuriyet savcısının yazılı emri' ile yapılabilir. Bu hüküm, 'kolluk amirinin yazılı emri' ile konutta veya işyerinde arama yapılmasını açıkça yasaklamıştır. Kolluk amirinin gecikmesinde sakınca bulunan hale dayanarak verdiği yazılı arama emri, sadece kişinin üzeri, eşyası veya aracı gibi yerler için geçerli olabilir; konut, işyeri gibi özel mekanları kapsamaz. Bu, Anayasa ile korunan konut dokunulmazlığının daha güçlü bir güvenceye bağlanmasının bir sonucudur.