Bir askeri personelin sicil notunda, önceki yıllara kıyasla ani ve açıklanamayan bir düşüş olması, sicil iptal davasında nasıl bir hukuki sonuç doğurur? İdarenin bu durumda ispat yükümlülüğü nedir?

Bir personelin uzun yıllar boyunca istikrarlı bir şekilde yüksek ve olumlu siciller alırken, aniden ve göze çarpacak şekilde düşük bir sicil notu alması, idari işlemin (sicil işleminin) hukuka uygunluk karinesini sarsan en önemli emarelerden biridir. İdare mahkemeleri ve önceki AYİM kararlarına göre, bu tür 'ani ve izah edilemeyen düşüşler', sicilin objektif kriterlere göre değil, sübjektif ve keyfi olarak verildiğine dair güçlü bir karine teşkil eder. Bu durumda, sicil işleminin hukuka uygun olduğunu, yani verilen düşük notun somut ve haklı gerekçelere dayandığını ispat etme yükümlülüğü davalı idareye (ve sicil amirlerine) geçer. İdare, bu düşüşü haklı kılacak somut bilgi ve belgeleri (örneğin, o sicil dönemi içinde alınmış disiplin cezaları, görevde bariz bir başarısızlık veya yetersizliğe ilişkin tutanaklar, denetleme raporları vb.) mahkemeye sunmak zorundadır. İdare, bu düşüşü makul ve somut gerekçelerle açıklayamazsa, sicil işlemi 'takdir yetkisinin kötüye kullanılması' ve 'objektiflikten uzak olması' sebepleriyle mahkeme tarafından iptal edilir (AYİM 1.D. E.2001/1220, K.2001/1184).