CMK'da düzenlenen 'yakalama' ve 'gözaltı' koruma tedbirlerini tanımlayınız. Bu iki tedbir arasındaki temel farkları, karar veren makam ve hukuki süreç açısından karşılaştırınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #104308

Yakalama, suç işlediği yönünde somut emareler bulunan bir kişinin, gözaltına veya muhafaza altına alma işlemlerinden önce özgürlüğünün geçici olarak ve fiilen kısıtlanarak denetim altına alınmasıdır (Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği m.4). Gözaltı ise, yakalanan kişinin, soruşturmanın selameti için zorunlu olması halinde, Cumhuriyet savcısının kararıyla kanunda öngörülen süreler boyunca hâkim önüne çıkarılana dek özgürlüğünün kısıtlanmaya devam edilmesidir. Temel farklar şunlardır: 1) **Süreçteki Yeri:** Yakalama, gözaltından önceki bir aşamadır. Her gözaltı bir yakalamayla başlar, ancak her yakalama gözaltıyla sonuçlanmaz. 2) **Karar Veren Makam:** Yakalama, suçüstü halinde herkes tarafından, diğer durumlarda ise kural olarak kolluk görevlileri tarafından hâkim veya savcı kararı olmaksızın yapılabilir (CMK m.90). Gözaltı kararı ise kural olarak Cumhuriyet savcısı tarafından verilir. 3) **Hukuki Statü:** Yakalama, kişinin fiilen denetim altına alınmasıdır. Gözaltı ise, bu denetim halinin savcı kararıyla hukuki bir statüye bürünerek belirli bir süre devam ettirilmesidir. Yakalanan kişi, savcının kararıyla ya serbest bırakılır ya da hakkında gözaltı kararı verilir.