Temyiz kanun yolunda gerekçe gösterme zorunluluğunun istisnası olarak kabul edilen CMK m. 289'daki 'kesin hukuka aykırılık halleri' ne anlama gelmektedir? Bu hallerden birinin varlığı durumunda Yargıtay'ın inceleme yetkisinin kapsamı nedir?

CMK m. 289'da sayılan 'kesin (mutlak) hukuka aykırılık halleri', yargılamanın temelini oluşturan ve varlıkları halinde hükmün başka hiçbir yönü incelenmeksizin bozulmasını gerektiren, çok ağır usulü hatalardır. Bu haller, adil yargılanma hakkının özünü zedeleyen ve varlıkları karinen kabul edilen durumlardır. Anlamı: Temyiz kanun yolunda kural olarak Yargıtay, tarafların dilekçelerinde belirttiği sebeplerle bağlıdır. Ancak CMK m. 289'da sayılan hallerden birinin dosyada mevcut olması, bu kuralın en önemli istisnasını oluşturur. Bu haller şunları içerir: Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemesi, hâkimlik görevini yapmaktan yasaklı olan hâkimin hükme katılması, sanığın yokluğunda duruşma yapılmasına ilişkin kurallara uyulmaması, hükmün gerekçesiz olması gibi temel usul ihlalleridir. Yargıtay'ın İnceleme Yetkisinin Kapsamı: Eğer dosyada CMK m. 289 kapsamındaki bir hukuka aykırılık hali mevcutsa, Yargıtay'ın inceleme yetkisi genişler. Bu durumda: - Temyiz dilekçesinde bu sebebe hiç yer verilmemiş olsa dahi, Yargıtay bu hukuka aykırılığı re'sen (kendiliğinden) dikkate alır ve hükmü bozar. - Bu hallerin varlığı, temyizde gerekçe gösterme zorunluluğunun ve sebeple bağlılık ilkesinin tek istisnasıdır. Dolayısıyla, temyiz dilekçesi gerekçesiz dahi olsa, dosyada CMK m. 289'daki bir aykırılık varsa, Yargıtay CMK m. 298 uyarınca temyiz istemini reddetmez, bu aykırılık nedeniyle hükmü bozar. (Temyizde Gerekçe Gösterme Zorunluluğu Nedeniyle İstinaf Kararında Bilgi Verme Yükümlülüğü)