Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2017/1475 sayılı kararında, murisin ehliyetsizliği iddiasıyla açılan bir tapu iptal ve tescil davasında, mahkemenin izlemesi gereken usul sırası nasıl belirtilmiştir? Muvazaa iddiası ne zaman incelenmelidir?

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2017/1475 sayılı kararında, ehliyetsizlik ve muvazaa iddialarının bir arada ileri sürüldüğü bir tapu iptal ve tescil davasında, mahkemenin izlemesi gereken usul sırası net bir şekilde belirtilmiştir: 1. **Öncelikle Ehliyetsizlik İddiasının İncelenmesi:** Hukuki ehliyetsizlik iddiası kamu düzeniyle ilgili olduğu ve tespit edilmesi halinde diğer iddiaların incelenmesini gereksiz kılacağı için öncelikle bu iddia üzerinde durulmalıdır. 2. **Delillerin Toplanması ve Adli Tıp Raporu Alınması:** Mahkeme, mirasbırakana ait tüm sağlık kayıtlarını (sağlık kurulu raporları, hasta müşahade kağıtları, reçeteler vb.) toplamalı ve tüm dosyayı Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulu'na göndererek, hukuki işlemin yapıldığı tarihte mirasbırakanın ehliyetli olup olmadığı yönünde kesin bir rapor almalıdır. 3. **Ehliyetsizlik Tespit Edilirse Davanın Reddi (Usul Yönünden):** Eğer rapor sonucunda mirasbırakanın ehliyetsiz olduğu anlaşılırsa, bu tür davaların pay oranında değil, **tereke adına** açılması gerektiği (TMK m. 701 vd.) gözetilerek, paya dayalı istekle açılan davanın dinlenme olanağı bulunmadığından reddedilmesi gerekir. 4. **Ehliyetlilik Tespit Edilirse Muvazaa İddiasının İncelenmesi:** Ancak Adli Tıp Kurumu'ndan gelen raporda mirasbırakanın işlem tarihinde **ehliyetli olduğu anlaşılırsa,** mahkeme bu aşamadan sonra davada dayanılan diğer hukuki neden olan **muris muvazaası** iddiasını incelemeye geçmelidir. Kısacası, muvazaa iddiası, ancak ve ancak ehliyetsizlik iddiasının reddedilmesi halinde incelenebilecek ikincil bir iddiadır. (Ehliyetsizlik Nedeniyle Tapu İptal ve Tescil Davası)