HMK m. 121 uyarınca, davacının dava dilekçesinde gösterdiği ve elinde bulunan belgeleri mahkemeye sunma yükümlülüğünün kapsamı nedir? Fotokopi bir belgenin hukuki niteliğini ve mahkemece belge aslının istenmesi durumunu Yargıtay kararları ışığında açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #104126

HMK m. 121, davacının, dava dilekçesinde delil olarak gösterdiği ve elinde bulunan belgelerin asıllarını veya örneklerini, davalı sayısından bir fazla olacak şekilde mahkemeye sunmasını zorunlu kılar. **Fotokopi Belgenin Hukuki Niteliği:** Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2020/5185 E. sayılı kararına göre, bir senedin fotokopisi, usul hukuku anlamında 'senet' veya 'belge' olarak kabul edilmez. HMK m. 121'in davacıya belgenin örneğini sunma hakkı tanıması, **belgenin aslının davacının elinde olması koşuluna bağlıdır.** Fotokopi bir belge, tek başına kesin delil niteliği taşımaz. **Belge Aslının İstenmesi:** - HMK m. 216 uyarınca mahkeme, kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine, örneği sunulan belgenin aslının ibrazını isteyebilir. - Eğer karşı taraf, fotokopi belgedeki imza veya yazıyı inkar ederse (sahtelik iddiası, HMK m. 208), zaten delil hükmü bulunmayan bir fotokopi üzerinde inceleme yapılması anlamsızdır. - Bu durumda mahkeme, HMK m. 219 gereğince, belge aslını elinde bulunduran davacıya, **aslını sunması için kesin süre vermelidir.** - Davacı belge aslını sunamazsa, dayandığı vakıayı (örneğin sözleşmenin varlığını) ispat edememiş sayılır. Belge aslını sunarsa, bu asıl üzerinde imza incelemesi gibi gerekli incelemeler yapılır. Sunulan fotokopilere itiraz edilmesi halinde, mahkemenin belge asıllarını getirtmeden ve üzerinde gerekli incelemeleri yapmadan karar vermesi, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2016/5214 E. sayılı kararına göre bozma sebebidir (HMK Madde 121 - Belgelerin Birlikte Verilmesi).