HMK m. 309 uyarınca, davadan feragatin veya davayı kabulün hüküm ifade etmesi için karşı tarafın veya mahkemenin muvafakati gerekir mi? Temyiz aşamasında yapılan bir feragat veya kabul beyanının hukuki sonucu ne olur ve mahkeme nasıl bir karar vermelidir?

Hayır, HMK m. 309/2'ye göre, feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, **karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir.** Feragat veya kabul, beyanda bulunan tarafın tek taraflı irade beyanıyla hukuki sonuçlarını doğuran ve davayı sona erdiren bir usul işlemidir. Ayrıca, feragat ve kabulün **kayıtsız ve şartsız** olması gerekir. **Temyiz Aşamasında Feragat/Kabul:** Hüküm verildikten ve dosya temyiz edildikten sonra, yani dosya Yargıtay'da iken de feragat veya kabul mümkündür (HMK m. 310). Bu durumda Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre (ör. Yargıtay 14. HD, 2016/12969 E. sayılı karar) Yargıtay, davanın esası hakkında bir inceleme yapmaz. İlk derece mahkemesi karar verdikten sonra davadan el çektiği için, feragat veya kabul hakkında doğrudan bir karar veremez. Bu durumda Yargıtay, **feragat veya kabul nedeniyle ilk derece mahkemesi kararını bozar** ve dosyayı, feragat veya kabul beyanı doğrultusunda **yeniden bir karar verilmesi (örneğin 'feragat nedeniyle davanın reddine' şeklinde) için** ilk derece mahkemesine geri gönderir. Bu, usuli bir zorunluluktur (HMK Madde 308 - Davayı Kabul).