AYM'nin yeni içtihadı, Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin yerleşik içtihadıyla nasıl bir uyum göstermektedir? Bu durum, AYM'nin bireysel başvuruya yaklaşımında ne gibi bir değişikliğe işaret etmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #103983

AYM'nin yeni içtihadı, Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin yerleşik içtihadıyla tam bir uyum göstermektedir. Makalede belirtildiği üzere, Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre, bir kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilmesi durumunda, bu kişiye uygulanan yakalama, gözaltı veya tutuklama tedbiri, bu son kararla birlikte **hukuka aykırı (haksız) hale gelir** ve bu nedenle kişiye tazminat ödenmesi gerekir. Yargıtay, bu durumu CMK m.141/1-e kapsamında zaten bu şekilde yorumlamaktaydı. AYM'nin içtihat değişikliği, esasen Yargıtay'ın ceza hukuku uygulamasında zaten var olan bu yerleşik yorumu, bireysel başvuru hukuku açısından da geçerli hale getirmesidir. Bu durum, AYM'nin bireysel başvuruya yaklaşımında şu değişikliğe işaret etmektedir: - **İkincillik İlkesinin Daha Esnek Yorumlanması:** AYM, bireysel başvurunun ikincilliği ilkesi gereği, iç hukuktaki yerleşik ve istikrarlı uygulamaları daha fazla dikkate almaya başlamıştır. Bizzat Yargıtay'ın hukuka aykırı kabul ettiği bir durum için, bireysel başvuru yolunda ek ve zorlaştırıcı şartlar (m.141/1-a'ya göre ayrı dava gibi) aramanın anlamsız ve hakkaniyete aykırı olduğunu kabul etmiştir. - **Birey Lehine Yorum:** Bireylerin yararına olan yerleşik bir Yargıtay içtihadının AYM tarafından da benimsenmesi, temel hak ve hürriyetlerin korunması amacına daha fazla hizmet etme yönünde bir irade değişikliğini göstermektedir. (Değerlendirmemiz, AYM'nin CMK m.141/1-a’da öngörülen tazminat yolunun tüketilmesine dair içtihat değişikliği)