Birden fazla nedenle (örneğin hem ehliyetsizlik hem de muris muvazaası) açılan bir tapu iptal ve tescil davasında, mahkemenin iddiaları inceleme sırası nasıl olmalıdır? Yargıtay'ın bu konudaki gerekçesini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #103791

Birden fazla hukuki nedenle açılan tapu iptal ve tescil davalarında, eğer bu nedenlerden biri **hukuki ehliyetsizlik** ise, mahkeme **öncelikle ehliyetsizlik iddiasını** incelemek zorundadır. **Yargıtay'ın Gerekçesi:** Bu önceliğin temel sebebi, hukuki ehliyetsizliğin **kamu düzenini** ilgilendiren bir mesele olmasıdır. Hukuki ehliyeti (ayırt etme gücü) olmayan bir kişinin yaptığı hukuki işlemler, baştan itibaren **yok hükmünde** kabul edilir. Yok hükmünde olan bir işlemin diğer hukuki nedenler (muvazaa, hata, hile vb.) açısından incelenmesi anlamsız ve gereksizdir. Eğer mahkeme, ehliyetsizlik iddiasını haklı bulur ve işlemin bu nedenle geçersiz olduğuna karar verirse, artık diğer iddiaları (örneğin muris muvazaası) incelemesine gerek kalmaz. Bu durum, yargılamanın daha sağlıklı ve usul ekonomisine uygun bir şekilde yürütülmesini sağlar. Örneğin, şizofreni gibi bir ruh hastalığının etkisi altında yapılan bir işlemin hukuki sonuç doğurması kamu düzenine aykırı olduğundan, bu iddia diğer tüm iddialardan önce ele alınmalıdır (Ehliyetsizlik İddiası Diğer İddialardan Önce İncelenir bölümü, Ehliyetsizlik Nedeniyle Tapu İptal ve Tescil Davası).