Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru süresinin hesaplanmasında 'öğrenme' kriterini benimsemesi ve bu kapsamda UYAP 'evrak işlem kütüğünü' delil olarak kullanması, makale yazarına göre 'mahkemeye erişim hakkı' bağlamında hangi sorunları doğurmaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #103738

Makale yazarına göre, AYM'nin 'UYAP'tan öğrenme' uygulaması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatları ışığında 'mahkemeye erişim hakkını' (AİHS m. 6) ihlal eden birçok sorun barındırmaktadır: 1. **Yasallık ve Öngörülebilirlik Sorunu:** AYM'nin UYAP evrak işlem kütüğüne erişiminin ve bu kaydı 'öğrenme' için kesin bir delil saymasının açık bir yasal dayanağı yoktur. Olağan mahkemeler için geçerli olan Elektronik Tebligat Yönetmeliği'ndeki tebliğ usulü ve süreleri (örn. tebliğden sonraki 5. gün) AYM tarafından uygulanmamaktadır. Bu durum, başvuru süresinin ne zaman başlayacağı konusunda bir öngörülemezlik yaratmaktadır. 2. **Aşırı Şekilcilik ve Hakkın Özüne Dokunma:** UYAP kütüğündeki 'Doküman Okuma' kaydının, kararın gerekçesinin fiilen ve etkin bir şekilde öğrenildiği anlamına geldiğine dair aksi ispat edilemez bir karine olarak kabul edilmesi, usul kurallarının aşırı şekilci yorumlanmasıdır. Yazar, bir Yargıtay üyesinin aynı belgeyi birkaç saniye içinde defalarca 'okuduğunun' kayıtlarda yer almasını örnek göstererek bu verinin güvenilmezliğine ve hayatın olağan akışına aykırılığına dikkat çeker. Bu katı uygulama, mahkemeye erişim hakkının özüne dokunmaktadır. 3. **Silahların Eşitliği İlkesinin İhlali:** Başvurucuların ve avukatlarının erişimine kapalı olan UYAP evrak işlem kütüğüne AYM'nin erişebilmesi ve bu kayda dayanarak, başvurucuya savunma hakkı tanımadan başvuruyu reddetmesi, taraflar arasında bir eşitsizlik yaratmakta ve silahların eşitliği ilkesini ihlal etmektedir (Bireysel Başvuru Süresinin Hesaplanması).