6100 sayılı HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen 'hukuki dinlenilme hakkı'nın temel unsurları nelerdir? Mahkemenin, bir tarafın tanık dinletme talebini gerekçesiz olarak veya hiç değerlendirmeden reddetmesi, bu hakkın ihlali anlamına gelir mi?

HMK m. 27'de düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur ve üç temel bileşenden oluşur: 1) Bilgi Sahibi Olma Hakkı: Tarafların, yargılamanın seyri ve dosyaya giren her türlü belge ve beyandan haberdar edilme hakkı. 2) Açıklama ve İspat Hakkı: Tarafların, iddia ve savunmalarını mahkeme önünde dile getirebilme, delillerini sunabilme ve karşı tarafın delillerine karşı beyanda bulunabilme hakkı. 3) Dikkate Alınma ve Gerekçeli Karar Hakkı: Mahkemenin, tarafların açıklamalarını ve delillerini dikkate alarak değerlendirmesi ve kararlarını somut, açık ve denetime elverişli bir şekilde gerekçelendirme zorunluluğu. Mahkemenin, bir tarafın usulüne uygun olarak ileri sürdüğü tanık dinletme talebini, neden reddettiğine dair makul ve hukuki bir gerekçe göstermeden veya bu talebi hiç değerlendirmeden davayı sonuçlandırması, tarafın 'açıklama ve ispat hakkını' doğrudan ihlal eder. Bu durum, hukuki dinlenilme hakkının ve dolayısıyla adil yargılanma hakkının ihlali olup, tek başına bir bozma sebebidir. (Kaynak: hmk-madde-144-taraflarin-dinlenilmesi.html, Y9.HD, E:2014/36393)