HMK m.154/3-ç'de sayılan 'davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul' gibi beyanların, beyanda bulunana okunup imzasının alınması şartına bağlanmasının ardındaki temel hukuki sebep nedir? Bu kuralın ihlal edilmesinin sonuçları nelerdir?

Bu kuralın temel hukuki sebebi, sayılan işlemlerin yargılamayı sona erdiren veya tarafların hakları üzerinde doğrudan ve kesin sonuçlar doğuran, geri dönülmesi zor usuli işlemler olmasıdır. Davadan feragat veya davayı kabul, maddi anlamda kesin hüküm (HMK m. 311) sonucu doğurur ve o dava konusu hak daha sonra tekrar dava edilemez. Davanın geri alınmasına muvafakat ise, davanın açılmamış sayılmasına yol açar. Bu kadar önemli sonuçları olan beyanların, tarafların gerçek ve hür iradesine dayandığından, sonuçlarını anladığından ve tutanağa doğru bir şekilde geçirildiğinden emin olunması gerekir. Beyanda bulunana okunması 'bilgilendirme' ve imzasının alınması 'onaylama' işlevi görür. Bu bir geçerlilik şartıdır. Bu kuralın ihlali, yani imza alınmadan bu beyanlara dayanılarak hüküm kurulması, usulün esasına etkili bir aykırılık teşkil eder ve tek başına bir Yargıtay bozma sebebidir. Geçersiz bir feragate veya kabule dayalı karar, hukuken yok hükmünde sayılabilir. (Kaynak: hmk-madde-154-tutanak.html)