5271 sayılı CMK'nın 290. maddesi gereğince Cumhuriyet savcısının, sanık lehine olan bir kurala aykırılığı ileri sürerek hükmün 'sanık aleyhine' bozulmasını isteyemeyeceği belirtilmiştir. Peki, savcı aynı kurala aykırılığı gerekçe göstererek hükmün 'sanık lehine' bozulmasını talep edebilir mi? Bu durumun, savcının 'kamu menfaatini temsil etme' rolüyle ilişkisini açıklayınız.

Evet, Cumhuriyet savcısı, sanık lehine olan bir kurala aykırılığı gerekçe göstererek hükmün 'sanık lehine' bozulmasını talep edebilir. CMK m. 290'daki yasak, sadece 'sanık aleyhine' bozma talepleri içindir. Savcının rolü, tek taraflı olarak mahkumiyet talep etmek değil, 'kamu menfaatini' ve 'adaletin gerçekleşmesini' temsil etmektir. Bu rol, maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasını ve kanunun doğru uygulanmasını sağlamayı içerir. Eğer mahkeme, sanık lehine olan bir usul kuralını (örneğin lehe olan bir kanun hükmünü uygulamayı unutması veya eksik uygulaması) ihlal ederek sanık aleyhine bir sonuç yaratmışsa (örneğin, daha fazla ceza vermişse), bu durumda adaletin gerçekleşmesi ve kamu menfaati, bu hatanın düzeltilmesini gerektirir. Savcı, bu hukuka aykırılığı tespit ettiğinde, sanığın kendisi temyiz etmemiş olsa bile, kamu adına hareket ederek kararın sanık lehine bozulmasını isteyebilir ve istemelidir. Bu, savcının ceza muhakemesindeki objektif ve adil konumunun bir gereğidir. Dolayısıyla, yasak sadece 'aleyhe' talepler için geçerlidir, 'lehe' talepler için bir engel yoktur.