Kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalıştırılma yükümlülüğü (Denetimli Serbestlik Yön. m. 81) uygulanırken, on sekiz yaşından küçük suça sürüklenen çocuklar ile sıfır-altı yaş arasında çocuğu bulunan kadınlar için neden bir istisna getirilmiştir? Bu istisnanın temelindeki koruyucu hukuk ilkeleri nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #102220

Bu istisnanın temelinde, ceza infaz hukukunun modern ilkelerinden olan 'bireyselleştirme', 'çocuğun üstün yararı' ve 'kadının ve annenin özel olarak korunması' prensipleri yatmaktadır. 1) On sekiz yaşından küçükler için: Bu istisna, 'çocuğun üstün yararı' ilkesinin bir gereğidir. Suça sürüklenen çocuğun infaz sürecindeki öncelikli hedef, onun cezalandırılmasından çok, eğitim ve gelişiminin kesintiye uğramaması ve topluma yeniden kazandırılmasıdır. Kamuya yararlı bir işte çalıştırma yükümlülüğü, çocuğun eğitim hayatını veya gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, kanun koyucu bu yaş grubunu koruma altına almıştır. 2) 0-6 yaş arası çocuğu bulunan kadınlar için: Bu istisna, hem 'çocuğun üstün yararı' hem de 'annenin özel olarak korunması' ilkesine dayanır. 0-6 yaş aralığı, çocuğun anneye en çok ihtiyaç duyduğu, temel bağların kurulduğu kritik bir dönemdir. Annenin bu dönemde çocuğundan ayrılarak bir çalışma yükümlülüğüne tabi tutulması, öncelikle çocuğun sağlıklı gelişimini olumsuz etkiler. Aynı zamanda, bu durumdaki bir anneye ek bir külfet yüklemek, annelik rolüyle infaz yükümlülüğü arasında bir çatışma yaratacağı için hakkaniyete aykırı görülmüştür. Bu düzenlemeler, infazın katı bir şekilde uygulanması yerine, failin ve etkilenen üçüncü kişilerin (çocukların) özel durumlarını gözeten insancıl bir yaklaşımı yansıtmaktadır.