Bir dernek tüzüğünde 'üyelerin ödemek zorunda olacağı giriş aidat tutarının ve yıllık aidat miktarının belirlenme şekli'nin gösterilmesi zorunludur (TMK m. 60). Tüzükte aidat miktarı 'Genel Kurul tarafından belirlenir' şeklinde bir hüküm bulunması, bu kanuni zorunluluğu karşılar mı? Bu ifadenin hukuki geçerliliğini ve dernek yönetimine sağladığı esnekliği tartışınız.
Evet, tüzükte aidat miktarının 'Genel Kurul tarafından belirlenir' şeklinde bir hüküm bulunması, kanuni zorunluluğu karşılar ve hukuken geçerlidir. TMK m. 60, aidatın 'miktarının' değil, 'belirlenme şeklinin' tüzükte gösterilmesini zorunlu kılar. Bu, kanun koyucunun, dernekleri her yıl değişen ekonomik koşullara göre aidat miktarını ayarlamak için sürekli tüzük değişikliği yapma külfetinden kurtarmak istediğini gösterir. Tüzüğe sabit bir rakam yazmak (örn: 'Yıllık aidat 100 TL'dir') yerine, bu yetkinin hangi organa (Genel Kurul'a) verildiğini ve nasıl kullanılacağını (her yıl bütçe görüşmelerinde belirlenir gibi) yazmak, 'belirlenme şeklini' göstermek anlamına gelir. Bu yöntem, dernek yönetimine büyük bir esneklik sağlar. Böylece dernek, enflasyon, artan masraflar veya yeni projelerin finansmanı gibi ihtiyaçlara göre aidat miktarını, her seferinde tüzük değişikliğinin zorlu prosedürüne (genel kurulda 2/3 çoğunluk gibi) başvurmaksızın, basit çoğunlukla alacağı bir genel kurul kararıyla güncelleyebilir. Bu, derneğin mali sürdürülebilirliği açısından son derece işlevsel ve hukuka uygun bir yöntemdir.