İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin, kısmi süreli çalışan işçilere fazla mesai yaptırılamayacağını düzenlemesinin temel amacı nedir? Kısmi süreli bir işçinin, sözleşmesinde belirtilen sürenin üzerinde ancak haftalık yasal sınır olan 45 saatin altında çalıştırılması durumunda, bu ek çalışma için talep edebileceği ücretin hukuki niteliği ne olmalıdır?

Yönetmeliğin bu düzenlemesinin temel amacı, kısmi süreli çalışma rejiminin doğasını ve amacını korumaktır. Kısmi süreli çalışma, işçinin normal haftalık çalışma süresinin emsal işçiye göre 'önemli ölçüde daha az' belirlendiği bir istisna halidir. Bu rejime sürekli olarak fazla mesai eklenmesi, fiiliyatta bu sözleşmeyi tam süreli bir sözleşmeye dönüştürerek kanunun arkasından dolanılmasına yol açabilir. Bu yasak, kısmi süreli çalışmanın istisnai niteliğini güvence altına alır. Kısmi süreli bir işçi, sözleşmesindeki süreyi (örn: 20 saat) aşan ancak 45 saatin altında (örn: 35 saat) çalıştırılırsa, bu çalışma 'fazla mesai' veya 'fazla süreli çalışma' olarak nitelendirilmez. Çünkü her iki kavram da haftalık 45 saatlik yasal çalışma süresi veya sözleşmeyle belirlenmiş 45 saatin altındaki 'tam süreli' çalışma süreleri aşıldığında gündeme gelir. Bu durumda işçi, sözleşmesini aşan ek süreler için (örneğimizde 15 saat) 'normal çalışma ücreti' talep edebilir. Bu ücret, zamlı bir ücret (fazla mesai ücreti gibi) değil, işçinin saatlik ücretinin çalışılan ek süre ile çarpılmasıyla bulunan oransal ücrettir. Yargıtay uygulaması da bu yöndedir.