Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle cezası hapse çevrilen bir hükümlünün, CİK m. 105/A(4) uyarınca denetimli serbestlikten yararlanamamasının temel hukuki mantığı nedir? Bu düzenlemenin, ceza adalet sistemindeki 'hapis cezasının alternatifi olma' ve 'infazda orantılılık' ilkeleriyle ilişkisini analiz ediniz.

Bu düzenlemenin temel mantığı, adli para cezasının asli bir yaptırım olmasından ve hapse çevrilmesinin yalnızca bir 'tazyik' aracı olmasından kaynaklanır. Kanun koyucu, doğrudan hapis cezasına mahkum edilen ve cezasının bir kısmını cezaevinde 'çektikten' sonra topluma yeniden uyum sağlaması gereken hükümlüler ile, mali bir yükümlülüğü yerine getirmeyen hükümlü arasında bir ayrım yapmıştır. Denetimli serbestlik, infazın bir parçası olarak hükümlünün rehabilitasyonunu hedeflerken, para cezasının infazı için uygulanan hapis, kişiyi ödemeye zorlama amacı güder. Bu nedenle, adli para cezasını ödemeyerek hapisle karşılaşan kişiye bir de denetimli serbestlik gibi bir 'kolaylık' sağlanması, para cezasının caydırıcılığını ve etkinliğini azaltacağı düşüncesiyle engellenmiştir. Bu durum, 'infazda orantılılık' ilkesinden çok, yaptırım türlerinin kendi iç mantığını ve etkinliğini koruma amacına hizmet eder.