Cezaevinde hükümlü olarak bulunan ve bu nedenle medeni hakları kullanma ehliyeti kısıtlanmış olabilecek bir kişiye karşı açılan bir davada, mahkemenin re'sen gözetmesi gereken usuli yükümlülük nedir? (Yargıtay 2. HD, 2016/5586 E.)

Bir yıl veya daha uzun süreli hapis cezası ile mahkum olan her ergin kısıtlanır (TMK m. 407). Kısıtlanan kişilerin ise dava ehliyeti yoktur ve davada kanuni temsilcileri (vasi) tarafından temsil edilmeleri gerekir (HMK m. 52). Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin anılan kararında da belirtildiği gibi, davalının cezaevinde hükümlü olduğunun dosya kapsamından anlaşıldığı durumlarda, mahkemenin bu durumu re'sen (kendiliğinden) gözeterek, davalının vesayet altında olup olmadığını araştırması gerekir. Eğer davalıya bir vasi atanmışsa, dava dilekçesi ve duruşma gününün bu vasiye tebliğ edilmesi zorunludur. Taraf teşkili ancak bu şekilde usulüne uygun olarak sağlanabilir. Mahkemenin, bu araştırmayı yapmadan ve vasiye tebligat yapmadan davayı yürütüp sonuçlandırması, dava şartı olan dava ehliyeti ve kanuni temsil kurallarının ihlali anlamına gelir ve bu durum tek başına bir bozma sebebidir. (Kaynak: hmk-madde-52-davada-kanuni-temsil.html)