Tam yargı davalarında dava açma süresini düzenleyen İYUK m. 12 ve m. 13 arasındaki temel fark nedir? Başvurucuların taşınmazlarının önünde yapılan bir alt geçit nedeniyle uğradıkları değer kaybı zararı, hangi madde kapsamında değerlendirilmelidir ve bu nitelemenin zamanaşımı açısından sonucu ne olur?

İYUK m. 12, hak ihlal eden bir 'idari işlem' dolayısıyla açılacak iptal ve/veya tam yargı davalarını düzenler. Dava açma süresi kural olarak 60 gündür ve işlemin tebliği, ilanı veya icrası ile başlar. İYUK m. 13 ise 'idari eylemlerden' doğan zararlar için açılacak tam yargı davalarını düzenler. Bu durumda dava açmadan önce, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde idareye başvurulması, talebin reddi veya zımni reddi üzerine 60 gün içinde dava açılması gerekir. Alt geçit yapımı, hem bir plan/proje gibi idari işlemlere dayanan hem de fiili bir inşaat faaliyeti olan bir 'idari eylem' niteliğindedir. AYM'nin Özer Aslankılıç kararında da işaret edildiği gibi, zararın doğrudan bir idari işlemden ziyade, eylemin sonuçlarının zamanla ortaya çıkmasıyla oluştuğu durumlarda, olayın İYUK m. 13 kapsamında bir 'idari eylem' olarak değerlendirilmesi daha isabetlidir. Bu niteleme, dava açma süresinin daha esnek olan 'zararın öğrenilmesi' tarihinden itibaren başlamasına imkan tanır ve hak kayıplarını önler. Mahkemenin olayı katı bir şekilde İYUK m. 12 kapsamında 'idari işlemin icrası' olarak yorumlaması, AYM tarafından mahkemeye erişim hakkının ihlali sayılmıştır. (Kaynak: tam-yargi-davasi-acilmasi)