Anayasa Mahkemesi'nin Özer Aslankılıç ve Diğerleri (B. No: 2021/40471) başvurusunda, idarenin bir eylemi (alt geçit yapımı) sonrası taşınmazda oluşan değer kaybı nedeniyle açılan tam yargı davasının süre aşımından reddedilmesi neden mahkemeye erişim hakkının (Anayasa m. 36) ihlali olarak kabul edilmiştir? Mahkemenin dava açma süresini başlatırken yaptığı 'katı yorum' nedir?

Anayasa Mahkemesi, anılan başvuruda, İdare Mahkemesi'nin dava açma süresini, zararın ortaya çıktığı veya öğrenilebildiği somut tarihi değil, salt idari eylemin (alt geçit-kavşağın hizmete açıldığı tarih olan 21/11/2018) tamamlandığı tarihi esas alarak başlatmasını 'katı bir yorum' olarak nitelendirmiştir. Başvurucuların zararı, alt geçidin fiziken bitmesiyle değil, faaliyete geçmesi ve zamanla bölgedeki yaya ve araç trafiğini, müşteri alışkanlıklarını değiştirerek ticari potansiyeli düşürmesiyle, yani süregelen bir kullanım sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu zararın ve zararla idari eylem arasındaki illiyet bağının hemen tespit edilmesi mümkün değildir. Mahkemenin, zararın ne zaman öğrenilebilir hale geldiğini hiç araştırmadan, dava açma süresini kategorik olarak alt geçidin açıldığı tarihten başlatması, başvuruculara aşırı bir külfet yüklemiş ve dava açma haklarını fiilen anlamsız kılmıştır. Bu durum, ölçülülük ilkesine aykırı bulunarak mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak değerlendirilmiştir. (Kaynak: tam-yargi-davasi-acilmasi, AYM Kararı B. No: 2021/40471)