Bir derneğin tüzel kişilik kazanması hangi anda ve hangi işlemle gerçekleşir? Kuruluş bildiriminde veya tüzükte kanuna aykırılık ya da eksiklik tespit edilmesi halinde mülki idare amirliğinin izleyeceği usul ve bu usule uyulmamasının sonuçları nelerdir?

Dernekler, kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü ve kanunda sayılan diğer ekleri, derneğin yerleşim yerinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirine (valilik veya kaymakamlık) verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar (TMK m. 59). Bu, bir izin sistemine değil, bildirim sistemine dayandığını gösterir. Mülki idare amirliği, kuruluş bildirimi ve eklerini 60 gün içinde dosya üzerinden inceler. Eğer kanuna aykırılık veya noksanlık tespit edilirse, bu durumun giderilmesi için kuruculara tebliğde bulunur. Kurucular, tebliğden itibaren 30 gün içinde bu eksikliği gidermez veya aykırılığı düzeltmezse, mülki amir, derneğin feshi için yetkili asliye hukuk mahkemesinde dava açılması amacıyla durumu Cumhuriyet savcılığına bildirir. Savcı, mahkemeden derneğin faaliyetinin durdurulmasını da talep edebilir. (Kaynak: dernek-nasil-kurulur, Dernekler Kanunu, TMK m. 59)