Part-time (kısmi süreli) çalışan bir işçinin, sözleşmesinde kararlaştırılan haftalık çalışma süresini (örneğin 20 saat) aşan, ancak yasal tam süreli çalışma sınırı olan 45 saati aşmayan çalışmaları (örneğin 35 saat) için 'fazla sürelerle çalışma' ücreti talep edebilir mi? İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği'nin bu konudaki yaklaşımını açıklayınız.

Hayır, talep edemez. 'Fazla sürelerle çalışma' kavramı, İş Kanunu m. 41/3'te tanımlanmıştır ve işyerinde haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle '45 saatin altında belirlendiği hallerde', bu belirlenen süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışmaları ifade eder. Yargıtay'ın ve yönetmeliğin yerleşik yorumuna göre bu tanım, 'tam süreli' olup da haftalık çalışması 45 saatin altında (örneğin 40 saat) kararlaştırılan iş ilişkileri için geçerlidir. Kısmi süreli çalışma (part-time) ise, İş Kanunu m. 13'te tanımlanan ve haftalık çalışma süresinin emsal tam süreli işçiye göre 'önemli ölçüde daha az' (Yönetmeliğe göre 2/3'ünden az, yani 30 saat ve altı) olduğu, kendine özgü bir çalışma biçimidir. Yönetmelik, kısmi süreli çalışanlara fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yaptırılamayacağını açıkça düzenlemiştir (Yönetmelik m. 7/d). Bu nedenle, haftalık 20 saat için anlaşan bir part-time işçi 35 saat çalıştırıldığında, aradaki 15 saatlik fark 'fazla sürelerle çalışma' olarak kabul edilmez ve %25 zamlı ücrete hak kazanamaz. İşçi, bu 15 saatlik ek çalışma için sadece normal (zamsız) saat ücretini talep edebilir. Bu yorum, kısmi süreli çalışma rejiminin kendine özgü yapısını korumayı ve onu tam süreli çalışmadan ayırmayı amaçlamaktadır.