5237 sayılı TCK'nin 30. maddesi, fiilin haksızlık oluşturduğu hususunda 'kaçınılmaz bir hataya' düşen kişinin cezalandırılamayacağını belirtir. Bu hüküm, çocuğun cinsel istismarı suçunda mağdurun yaşı konusunda hataya düşen fail için nasıl bir hukuki sonuç doğurur? Bu hatanın 'kaçınılmaz' olup olmadığının ispatında mahkeme hangi objektif kriterleri dikkate almalıdır?

TCK m. 30'daki bu hata hükmü, çocuğun cinsel istismarı suçunda failin kastını ortadan kaldıran bir durumdur. Cinsel istismar suçu kasten işlenebilen bir suçtur. Fail, mağdurun yaşının 18'den küçük olduğunu bilerek veya bilmesi gerekmesine rağmen eylemi gerçekleştirmelidir. Eğer fail, mağdurun yaşı konusunda 'kaçınılmaz' bir hataya düşmüşse, yani mağdurun reşit olduğuna samimiyetle inanmışsa ve bu inancı içinde bulunduğu koşullar itibarıyla makul ve önlenemez ise, suçun manevi unsuru olan 'kast' oluşmaz. Suçun taksirli hali de kanunda düzenlenmediği için fail cezalandırılmaz ve hakkında beraat kararı verilir. Mahkeme, hatanın 'kaçınılmaz' olup olmadığını değerlendirirken şu objektif kriterleri dikkate alır: 1) Mağdurun Fiziksel Görünümü: Mağdurun yaşına göre fiziksel gelişiminin bariz bir şekilde ileride olup olmadığı. 2) Mağdurun Davranış ve Beyanları: Mağdurun kendisini ısrarla reşit olarak tanıtıp tanıtmadığı, sahte kimlik veya belge kullanıp kullanmadığı. 3) Olayın Koşulları: Tarafların tanıştığı ortam (örneğin bir gece kulübü), aralarındaki iletişim ve ilişkinin niteliği. 4) Failin Araştırma Yükümlülüğü: Failin, şüpheli bir durumda mağdurun yaşını teyit etmek için makul bir çaba gösterip göstermediği. Yargıtay (örn: Y9.CD, E. 2023/13475 K.), bu kriterleri bir bütün olarak değerlendirerek, ortalama, makul bir insanın aynı durumda hataya düşüp düşmeyeceğini araştırır ve hatanın kaçınılmazlığına bu objektif standarda göre karar verir.