CMK m.164 uyarınca adli kolluğun görevini düzenleyen madde gerekçesinde, 'kolluğun Cumhuriyet savcılığına niyabeten ilk araştırmaları yaptığı' ifade edilmektedir. 'Niyabeten' (naip olarak, yerine) ifadesi, adli kolluk ile Cumhuriyet savcısı arasındaki hiyerarşik ve fonksiyonel ilişkiyi nasıl tanımlamaktadır?

Madde gerekçesindeki 'niyabeten' ifadesi, adli kolluk ile Cumhuriyet savcısı arasındaki ilişkiyi, ceza soruşturmasının yönetimi açısından net bir hiyerarşiye ve fonksiyonel bir iş bölümüne dayandırmaktadır. Bu ifadenin anlamı şudur: 1) Hiyerarşik Üstünlük: Soruşturma evresinin asıl sahibi, yöneticisi ve sorumlusu Cumhuriyet savcısıdır. Adli kolluk, bu süreçte savcının emri ve talimatı altında hareket eden, ona bağlı bir birimdir. Kolluk, kendi başına bağımsız bir soruşturma yürütmez. 2) Fonksiyonel İş Bölümü: Adli kolluk, savcının 'sahadaki gözü, kulağı ve eli' gibidir. Savcı, hukuki değerlendirmeyi yapar, soruşturmayı yönetir ve hangi işlemlerin yapılacağına karar verirken; adli kolluk, bu kararları fiilen icra eder (ifade alma, delil toplama, olay yeri inceleme vb.). Kolluk, bu işlemleri savcının 'yerine' veya 'onun adına' yapar. 3) Yetki Devri: 'Niyabeten' ifadesi, soruşturma yetkisinin esasen savcıya ait olduğunu, ancak kanunun pratik gereklilikler nedeniyle bu yetkinin kullanılmasını (icrasını) kolluğa devrettiğini ima eder. Ancak bu devir, yetkinin kendisinin değil, sadece kullanımının devridir. Nihai karar ve sorumluluk daima savcıdadır. Bu ilişki, CMK m.161'de 'Cumhuriyet savcısı, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle...' şeklinde somutlaşmıştır.