Bir dernek, tüzüğünde belirtilen amaçları gerçekleştirmek için ticari bir işletme (iktisadi işletme) kurabilir mi? Bu durum, derneklerin 'kazanç paylaşma amacı gütmemesi' (TMK m. 56) ilkesiyle nasıl bağdaştırılır? Elde edilen gelirin akıbeti ne olmalıdır?

Evet, bir dernek tüzüğünde belirtilen amaçlarını gerçekleştirmek için gelir elde etmek amacıyla ticari bir işletme kurabilir. Bu durum, derneklerin 'kazanç paylaşma amacı gütmemesi' ilkesiyle çelişmez. Aradaki temel ayrım, 'gelir elde etme' ile 'kazanç paylaşma' arasındadır. Dernekler gelir elde edebilir, ticari faaliyette bulunabilir. Ancak bu faaliyetlerden elde edilen gelir veya kâr, dernek üyeleri arasında paylaşılamaz. Elde edilen tüm gelirin, istisnasız bir şekilde, derneğin tüzüğünde yazılı olan gayri-ticari, ideal amaçların (eğitim, kültür, spor, hayır işleri vb.) gerçekleştirilmesi için harcanması zorunludur. Örneğin, bir eğitim derneğinin, gelirini okul yaptırmak veya burs vermek için kullanmak üzere bir kantin veya kitabevi işletmesi hukuka uygundur. Ancak bu kantinden elde edilen kârın dernek kurucularına veya üyelerine dağıtılması yasaktır. Bu yasak, derneğin sivil toplum ve kamu yararı niteliğini korumasını sağlar. Dolayısıyla, iktisadi işletme, derneğin amacı değil, amacına ulaşmak için kullandığı bir 'araç' olduğu sürece hukuka uygundur.