TCK m. 77'de düzenlenen insanlığa karşı suçların, Roma Statüsü'ne göre daha dar kapsamlı olmasının, uluslararası ceza hukuku ve 'evrensel yargı yetkisi' ilkesi açısından ne gibi sonuçları olabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #101300

TCK m. 77'nin Roma Statüsü'ne göre daha dar (daha az fiil ve daha sınırlı saik içermesi) düzenlenmiş olması, bazı eylemlerin uluslararası hukuka göre insanlığa karşı suç sayılmasına rağmen, Türk hukukuna göre bu suçu oluşturmamasına neden olabilir. Bunun 'evrensel yargı yetkisi' açısından sonuçları şunlardır: 1) Türkiye, kendi kanunlarında suç olarak tanımlanmayan bir fiil için evrensel yargı yetkisini kullanamaz. Yani, Roma Statüsü'ne göre suç olan ama TCK m. 77'ye göre suç olmayan bir eylemi işleyen bir yabancıyı, sırf Türkiye'de yakalandı diye yargılayamaz. 2) Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) 'tamamlayıcılık' (complementarity) ilkesi gereği, bir devlet kendi ulusal yargısında bir suçu etkin bir şekilde soruşturup kovuşturuyorsa UCM devreye girmez. Ancak Türkiye, dar tanım nedeniyle bir fiili hiç soruşturmaz veya daha hafif bir suçtan (örn. kasten yaralama) yargılarsa, UCM bu yargılamayı 'etkin' saymayarak aynı olay için kendi yargı yetkisini kullanabilir. Bu durum, ulusal egemenliğin bir parçasının UCM'ye devri anlamına gelebilir.