Anayasa Mahkemesi'nin yeniden yargılama kararı üzerine dosyayı ele alan derece mahkemesi, 'sonucun değişmeyeceği' şeklinde bir ön kestirimle yeniden yargılama talebini reddedebilir mi? AYM'nin Ali Oğuz (2) kararında bu tür bir yaklaşıma karşı nasıl bir tutum sergilenmiştir?

Hayır, derece mahkemesi 'sonucun değişmeyeceği' şeklinde bir ön kestirimde bulunarak Anayasa Mahkemesi'nin yeniden yargılama kararını uygulamaktan kaçınamaz ve yeniden yargılama talebini bu gerekçeyle reddedemez. AYM'nin Ali Oğuz (2) kararında bu durum net bir şekilde eleştirilmiştir. AYM bu kararında, ihlal kararının gereklerinin yerine getirilmesi için derece mahkemesinin öncelikle 'yargılamanın yenilenmesine' ve -ihlalin niteliğine göre- 'duruşmanın açılmasına' karar vermesi gerektiğini belirtmiştir. Ali Oğuz davasında ihlal, sanığın gözaltında avukat yardımından yararlanamaması gibi usuli bir eksiklikten kaynaklanıyordu. AYM'ye göre, bu tür bir ihlalin yargılamanın bütününü adil olmaktan çıkarıp çıkarmadığının, duruşma açılmadan, dosya üzerinden bir 'ön kestirme' ile değerlendirilmesi mümkün değildir. Derece mahkemesinin 'yeniden yargılama yapılsa dahi kurulan hükmün mahiyetinde bir değişiklik olmayacağı' şeklindeki gerekçesi, AYM kararını işlevsiz kılan ve ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen, Anayasa m. 153'e aykırı bir direnme niteliğindedir. Sonuç olarak, derece mahkemesi, AYM tarafından tespit edilen ihlali gidermek için gerekli usuli işlemleri yapmakla yükümlüdür; bu işlemleri yapmadan 'sonuç değişmez' diyerek yargılamayı reddedemez.