CMK m. 134 uyarınca yapılan bir dijital incelemede, soruşturma konusu suçla ilgisiz ancak 'bulundurulması dahi suç olan' veriler (örneğin, çocukların cinsel istismarına ilişkin materyaller, devlet sırları) tespit edilirse, bu veriler nasıl bir işleme tabi tutulur? CMK m. 134'ün 'elkonulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir' ve 'yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye verilir' hükümleri bu 'yasak veriler' için de geçerli midir? Hakların çatışması (şüphelinin savunma hakkı vs. mağdurun/kamunun korunması) nasıl çözülmelidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #101039

Bu durum, ceza muhakemesi hukukunun en karmaşık sorunlarından birini oluşturur ve hakların çatışması prensibi çerçevesinde çözülmelidir. Ortada iki zıt menfaat vardır: Bir yanda, CMK m. 134'ün şüphelinin savunma hakkını ve delil güvenliğini korumak amacıyla getirdiği 'cihazın iadesi' ve 'kopya verilmesi' zorunluluğu; diğer yanda ise, mağdurların (örneğin istismara uğrayan çocukların) veya kamunun (devlet sırları) üstün menfaatlerinin korunması gerekliliği. Metinde de tartışıldığı gibi, bu soruna ilişkin birkaç yaklaşım vardır: 1) **Lafzi Yorum:** CMK m. 134 istisna tanımadığı için, cihazın ve verilerin bir kopyasının içeriğine bakılmaksızın iade edilmesi gerektiği savunulabilir. Ancak bu, hukukun amacına ve diğer üstün hakları koruma yükümlülüğüne aykırı olur. 2) **Amaçsal Yorum ve Hakların Dengelenmesi (Daha İsabetli Yaklaşım):** Bu durumda, CMK m. 134'ün özel hükmü yerine, genel elkoyma hükümlerinin (CMK m. 123, 127) ve müsadereye (TCK m. 54) ilişkin kuralların devreye girmesi gerektiği kabul edilmelidir. Konusu bizatihi suç teşkil eden ve bulundurulması yasak olan veriler, suçun 'eşyası' niteliğindedir. Tıpkı bir suçta kullanılan silahın veya uyuşturucunun şüpheliye iade edilmeyeceği gibi, bu 'yasak veriler' de iade edilemez ve kopyası verilemez. Bu durumda yapılması gereken prosedür şöyledir: a) Bu yeni suç için CMK m. 138 (tesadüfen elde edilen delil) uyarınca derhal savcılığa haber verilir ve yeni bir soruşturma başlatılır. b) Yasak veriler, CMK m. 127 uyarınca ayrıca bir elkoyma kararına konu edilir ve dijital ortamda muhafaza altına alınır. c) Şüphelinin delil güvenliğine ilişkin hakkını korumak için, bu yasak verilerin de imajı alınır, mühürlenir ve adli emanete alınır. Şüpheli/müdafii bu delili CMK m. 153 uyarınca inceleyebilir, ancak bir kopyasını alamaz. d) Bilişim cihazı, bu yasak verilerden arındırıldıktan sonra şüpheliye iade edilir. Verilen kopya da bu arındırılmış yedekten olur. Bu yaklaşım, her iki tarafın hakları arasında makul bir denge kurar.