657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun (DMK) 152. maddesinde düzenlenen zam ve tazminatlar, memurun aylık ücretinin bir parçası mıdır, yoksa görevin niteliğine bağlı ek ödemeler midir? Bu ayrımın, 'yurt dışına sürekli görevle görevlendirilenlere bu zam ve tazminatların ödenmemesi' kuralı (DMK m. 152/III) açısından önemi nedir?

DMK m. 152'de düzenlenen zam ve tazminatlar, memurun çıplak aylığının veya temel maaşının bir parçası olmayıp, görevin niteliğine bağlı ek ödemelerdir. Maddenin lafzı ve yapısı bunu açıkça göstermektedir. 'İş güçlüğü zammı', 'iş riski zammı', 'mali sorumluluk zammı', 'özel hizmet tazminatı', 'eğitim öğretim tazminatı' gibi isimler, bu ödemelerin standart bir ücret olmadığını, belirli görevlerin içerdiği zorluk, risk, sorumluluk veya özel nitelikler nedeniyle verildiğini ortaya koyar. Bu ayrımın, 'yurt dışına sürekli görevle görevlendirilenlere bu zam ve tazminatların ödenmemesi' kuralı açısından önemi şudur: Kanun koyucu, bu zam ve tazminatları, Türkiye'deki fiili çalışma koşullarına ve görevin yapıldığı yere bağlamıştır. Bir memur yurt dışına sürekli görevle atandığında, artık Türkiye'deki o özel görevin getirdiği riski (örneğin iş riski zammı) veya zorluğu (örneğin iş güçlüğü zammı) taşımamaktadır. Yurt dışındaki görevi için kendisine farklı bir mali rejim (yurt dışı aylığı, harcırah vb.) uygulanır. Bu nedenle, fiilen yapılmayan bir görevin karşılığı olan bu ek ödemelerin kesilmesi, bu ödemelerin 'göreve bağlı' niteliğinin doğal bir sonucudur. Eğer bu ödemeler maaşın ayrılmaz bir parçası olsaydı, yurt dışı görevlendirmesi durumunda da ödenmeye devam etmeleri gerekirdi.