İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM), Marcello Viola/İtalya kararında, yargılamanın video konferans (SEGBİS benzeri) yoluyla yapılmasını Sözleşme'nin 6. maddesine aykırı bulmamıştır. İHAM'ın bu sonuca ulaşırken dikkate aldığı meşru amaçlar nelerdir? Bu yöntemin Sözleşme'ye uygun kabul edilmesi için aranan temel şart nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #101033

İHAM, Marcello Viola/İtalya kararında, video konferans yönteminin kullanılmasını tek başına Sözleşme'nin 6. maddesine (adil/dürüst yargılanma hakkı) aykırı bulmamıştır. Mahkemenin bu yöntemin kullanımını meşru kabul ederken dikkate aldığı amaçlar şunlardır: 1) **Kargaşanın ve Suçun Önlenmesi:** Özellikle organize suç örgütü üyelerinin yargılandığı davalarda, sanıkların duruşma salonuna getirilmesinin yaratabileceği güvenlik risklerini ve olası kaçma veya tanıkları etkileme girişimlerini önlemek. 2) **Mağdur ve Tanıkların Korunması:** Mağdur ve tanıkların, sanıkla yüz yüze gelmenin yaratacağı baskıdan korunması. 3) **Yargılamanın Makul Sürede Sonuçlandırılması:** Sanıkların uzak yerlerden duruşmalara naklinin yaratacağı zaman ve maliyet kaybını önleyerek yargılamayı hızlandırmak. Ancak İHAM, bu yöntemin Sözleşme'ye uygun kabul edilmesi için temel bir şart aramaktadır: **Savunma haklarının etkin bir şekilde kullanılmasının engellenmemesi.** Yani, video konferans kullanımı, sanığı veya müdafiini, iddia makamına veya diğer taraflara göre 'ciddi bir şekilde daha dezavantajlı bir konuma' düşürmemelidir. Sanığın avukatıyla gizli görüşme yapabilmesi, duruşmayı tam olarak takip edebilmesi, delillere itiraz edebilmesi ve mahkemeyle etkili bir iletişim kurabilmesi gibi haklarını kullanma fırsatına sahip olması gerekir. Marcello Viola davasında, başvuranın teknik sorunlara dair bir şikayette bulunmaması ve savunma haklarını kullanmada somut bir engelle karşılaştığını gösterememesi, ihlal bulunmamasında etkili olmuştur.