HMK m. 95'te düzenlenen eski hale getirme talebinin kabulü için 'elde olmayan sebeplerle' sürenin kaçırılmış olması gerekir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2015/2707 E. sayılı kararında, 'Kurban Bayramı ve devamında yaşanan Kobani olayları' nedeniyle kamu hizmetlerinin aksadığı iddiası, 'elde olmayan sebep' olarak kabul edilmiş midir? Bir olayın 'elde olmayan sebep' sayılabilmesi için hangi nitelikleri taşıması gerekir?

Hayır, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2015/2707 E. sayılı kararında, 'Kurban Bayramı ve devamında yaşanan Kobani olayları' gerekçesi 'elde olmayan sebep' olarak kabul edilmemiştir. Kararda, bu olayların Ekim ayı başında gerçekleştiği, oysa tebligatın 25 Eylül'de yapıldığı ve arada temyiz süresinin çoktan dolmuş olduğu belirtilerek, olaylarla sürenin kaçırılması arasında bir illiyet bağı olmadığı ve eski hale getirme koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır. Bir olayın HMK m. 95 anlamında 'elde olmayan sebep' (mücbir sebep) sayılabilmesi için şu nitelikleri taşıması gerekir: 1) **Haricilik:** Engelin, talepte bulunanın kendi kusurundan, ihmalinden veya iradesinden kaynaklanmaması gerekir. 2) **Öngörülemezlik:** Engelin, normal bir dikkat ve özenle önceden tahmin edilememesi gerekir. (Örneğin resmi tatiller öngörülebilir, ancak ani bir doğal afet öngörülemez.) 3) **Karşı Konulamazlık:** Engelin ortaya çıkmasından sonra, kişinin gerekli özeni gösterse dahi sonuçlarını bertaraf etmesinin mümkün olmaması gerekir. (Örneğin ağır hastalık, doğal afet, savaş hali gibi.) Sorudaki olayda, Kurban Bayramı öngörülebilir bir durumdur ve adli tatil gibi süreleri durduran özel bir düzenlemeye tabi değildir. Toplumsal olaylar ise, kişinin adliyeye ulaşmasını veya bir dilekçe vermesini fiilen imkansız hale getirdiği somut olarak ispatlanmadıkça, tek başına mücbir sebep sayılmaz. Yargıtay da bu olayların sürenin kaçırılmasıyla doğrudan bir ilgisi olmadığına hükmetmiştir.