HMK m. 96/1, eski hale getirme talebinin, engelin ortadan kalkmasından itibaren 'iki hafta' içinde yapılması gerektiğini belirtir. Davacı vekilinin, temyiz süresinin son günlerini de kapsayan 5 günlük bir sağlık raporu varsa, eski hale getirme talebini ne zaman yapmalıdır? Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/8895 E. sayılı kararındaki karşı oyda belirtilen 'tevkil yetkisi'nin varlığı, eski hale getirme talebinin kabulünü etkiler mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #101024

HMK m. 96/1'e göre, eski hale getirme talebi için süre, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren başlar. Davacı vekilinin 5 günlük raporu varsa, engel raporun bittiği gün ortadan kalkmış sayılır. Vekil, bu tarihten itibaren iki hafta içinde hem eski hale getirme talebinde bulunmalı hem de süresinde yapamadığı işlemi (örneğin temyiz dilekçesi verme) yapmalıdır. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/8895 E. sayılı kararındaki çoğunluk görüşü, HMK m. 95'teki 'elde olmayan sebepler' koşulunun gerçekleştiğini ve talebin süresinde olduğunu kabul ederek eski hale getirme istemini kabul etmiştir. Karşı oyda belirtilen 'tevkil yetkisi'nin varlığı ise, eski hale getirme talebinin değerlendirilmesinde önemli bir faktördür. 'Elde olmayan sebep' (mücbir sebep), kişinin kendi kusuruyla neden olmadığı ve öngörülemeyen bir engeli ifade eder. Eğer bir avukatın tevkil (başka bir avukatı kendi yerine görevlendirme) yetkisi varsa ve hastalığı, kendisinin iş yapmasını engellemekle birlikte başka bir avukata talimat vererek işlemi yaptırmasına engel teşkil etmeyecek ağırlıkta değilse, mahkeme tevkil yetkisini kullanmamasını avukatın kendi ihmali olarak değerlendirebilir. Bu durumda, engelin 'elde olmayan' bir sebep olmadığı ve dolayısıyla eski hale getirme koşullarının oluşmadığı sonucuna varılabilir. Karşı oy da bu mantığa dayanmaktadır. Ancak bu, her olayın kendi koşullarına ve özellikle mazeretin (hastalığın) ağırlığına göre değişir. Kişiyi tevkil talimatı vermekten dahi alıkoyan ağır bir hastalık durumunda, tevkil yetkisinin varlığı anlamsız kalacaktır.